Samsun ile Amasya arasında Kasım 2025’te patlak veren ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi’nin "Ret" kararıyla geçici olarak durulan "Ladik-Suluova" gerilimi, aslında buzdağının sadece görünen yüzü. İki komşu şehir arasındaki 500 dönümlük arazi anlaşmazlığı, Amasya’nın tarihsel hafızasındaki "kaybedilen topraklar" tetiklerken, Samsun cephesinde "sınır bütünlüğü" hassasiyetini zirveye taşıdı. Konu İçişleri Bakanlığı’nın masasında beklerken, arşivler tozlu raflardan indi.
Krizin Adı: 2025 Ladik Olayı
Amasya İl İdare Kurulu, Ladik’e bağlı Akyar, Saray ve Tüfekçidere mahallelerindeki arazilerin Suluova’ya bağlanmasını talep etmişti. Bu talep, Samsun’da "toprak bütünlüğüne müdahale" olarak yorumlandı. Ladik Belediye Başkanı Adnan Topal’ın "Atalarımızın çizdiği sınırdan bir karış vermeyiz" çıkışı, Samsun bürokrasisinin kırmızı çizgisi oldu.Samsun ile Amasya arasındaki sınır tartışmalarının kökeni Cumhuriyet'in ilk yıllarına dayanır. Osmanlı döneminde Amasya Sancağı'na bağlı olan Vezirköprü (1925), Ladik (1925) ve Havza (1920'ler), yapılan idari reformlarla Samsun'a bağlanmıştır. Bugün yaşanan Ladik-Suluova sınır gerilimi ve Havza'daki tapu sorunları, bu tarihsel idari değişikliklerin günümüze yansımasıdır.
Havza'da Garip Çıkmaz: Tapu Samsun'da, Toprak Amasya'da
İki şehir arasındaki gerilim sadece Ladik sınırıyla sınırlı değil; Havza hattında da yıllardır süren sessiz bir mücadele var. Ladik'te "sınırın yeri" tartışılırken, Havza'nın Mesudiye (eski adıyla Kösürüf) Mahallesi'nde "sınırın ötesindeki tapu" kavgası yaşanıyor.Darıkolu Mevkii Sorunu: 1923 Mübadelesi ile Selanik'ten gelen göçmenlere devlet tarafından verilen ve 1930'larda tapulanan araziler (Darıkolu Mevkii), idari bölünmeler sırasında Amasya il sınırları içinde kaldı.
Tapu Samsun'da, Toprak Amasya'da: Mesudiye halkının elinde dededen kalma resmi tapular bulunmasına rağmen, araziler Amasya mülki sınırlarında (çoğunlukla orman veya hazine arazisi iddiasıyla) kaldığı için Havzalı vatandaşlar kendi mallarını kullanamıyor. Bu durum, Havza ve Amasya bürokrasisi arasında çözülemeyen bir kördüğüm olarak dosyada yerini koruyor.
Tarihsel Kırılma: Amasya'dan Kopup Samsun'a Bağlanan İlçeler
Osmanlı döneminde Sivas Vilayeti'ne bağlı köklü bir "Sancak" olan Amasya, Cumhuriyet'in ilanı ve idari yapılanma süreçlerinde en çok toprak kaybeden şehirlerden biri oldu. Bugün Samsun'un en büyük ve stratejik ilçeleri, bir zamanlar Amasya idaresindeydi.İşte resmi tarihlerle Amasya'dan ayrılıp Samsun'a bağlanan o ilçeler:
1. VEZİRKÖPRÜ (1925)Amasya'nın tarihsel süreçteki en büyük kaybı Vezirköprü'dür. Osmanlı döneminde Amasya Sancağı'na bağlı olan Vezirköprü, Milli Mücadele yıllarında da Amasya'nın idari ve lojistik hinterlandındaydı. Cumhuriyet'in ilanından kısa bir süre sonra, 1925 yılında yapılan idari düzenleme ile Amasya'dan alınarak Samsun (o zamanki adıyla Canik) vilayetine bağlandı. Bu karar, Amasya'nın kuzeybatıdaki en büyük toprak parçasını kaybetmesine neden oldu.
2. HAVZA (1882 - 1925'ler Süreci)Atatürk'ün Milli Mücadele'yi başlattığı ilk duraklardan olan Havza'nın idari geçmişi de Amasya ile iç içedir. Havza, uzun yıllar Amasya Sancağı'na bağlı bir "nahiye" (bucak) olarak yönetildi. 1882 yılında Amasya'ya bağlı bir ilçe (kaza) statüsüne yükseltildi. Ancak Samsun'un (Canik) ticari ve liman kenti olarak yükselişiyle birlikte, idari ibre Samsun'a döndü. Cumhuriyet'in kuruluşuyla birlikte idari yapısı kesinleşerek 1925 yılında Samsun iline dahil edildi.
3. LADİK (1925)Bugünkü krizin merkez üssü olan Ladik de tarihsel köklerinde Amasya'yı barındırır. Tarihte "İladik" olarak bilinen bölge, Amasya ovasının doğal bir uzantısı ve Amasya Sancağı'nın bir parçasıydı. Vezirköprü ile benzer bir kaderi paylaşarak, 1925 yılındaki büyük idari reformla birlikte Amasya idaresinden koparılarak Samsun'a bağlandı.
Ankara Son Sözü Söyleyecek
Bugün gelinen noktada, Amasya bürokrasisi tarihsel referanslarla "sınır düzeltme" isterken, Samsun tarafı 1925 statükosunu korumakta kararlı. İçişleri Bakanlığı’nın vereceği karar, sadece Akyar ve Saray mahallelerini değil, iki şehrin asırlık komşuluk hukukunu da yeniden şekillendirecek.
Samsun da o zaman Ünye ve Fatsa’yı kaybetti.
Ladik Kupecik tarlam samsunda arazi tasovada bazı işlemlere tasova ya gidiyoruz acil taşovaya baglanmali
Samsun un bı Çorum Kastamonu kadar bir yüz ölçümü büyüklüğü yok .. Amasya dansa çok aşırı fazla topragı yok.. şehrin ovaları havza Vezirköprü sahilde Bafra ve Çarşamba ovaları var onlarda tahıl yapılamıyor.. devletimiz her ili coğrafi yersekli ulaşım iklim düşünülerek bölmuş..samsun 1990 da 4 yeni ilçe kurdu ..geliştirdi..1990 a kadar Atakum da bı kasabaydi..gelişti şimdi birçok ilden fazla nüfus u var .calisıp ilini geliştirmek lazım..çorum tokatin ordunun da ilcesi çok... Amasya'da da Suluova eskiden nahiye kasabaviken çok gelişmiş.. büyük bir ilçe..çalişirsan köy bile zaman la ilçe olur..yatırım azim.. İstanbul un yüzölçümü küçük ama Türkiye nin en büyük nüfuslu ili
Osmanlı döneminde doğaçlama sınırlar varken cumhuriyet döneminde yeniden çizilmiş.. samsun Amasya Arasinda illerin toprak arazi toplam km2 si birbirine yakındır.. insanlarin kafası karışmasin..ne samsun ne Amasya bı Sivas hatta çorum kadar Toprakları yoktur..