Samsun Büyükşehir Belediyesi ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü iş birliğiyle İlkadım ilçesindeki Seyyid Kutbiddin Türbesi ve çevresindeki tarihi mezarlıkta (hazire) yürütülen temizlik ve envanter çalışmaları, şehrin hafızasını toprağın altından çıkarmaya devam ediyor.Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemine ait yüzlerce mezar taşının bulunduğu alanda, ekiplerin ve tarih meraklılarının dikkatini çeken çok özel bir taş bulundu.
Görenleri Şaşırtan "Ay-Yıldız" Formu
Genellikle sarıklı, kavuklu veya fesli görmeye alışık olduğumuz Osmanlı mezar taşlarının aksine, bu taş doğrudan Türk Bayrağı'ndaki Hilal ve Yıldız formunda oyulmuş bir başlığa sahip. Bu form, mezarda yatan kişinin ya bir şehit/gazi yakını olduğunu ya da dönemin (Erken Cumhuriyet) milli hassasiyetlerini en üst düzeyde taşıdığını gösteriyor.Üzerinde Bugünkü Alfabeyle Yazıyor: "Tanrım Bakidir"
Bulunan mezar taşını emsalsiz kılan detay ise üzerindeki yazı dili. Taşın üzerinde Arap alfabesi (Osmanlıca) yerine, bugün kullandığımız Latin kökenli Türk alfabesi yer alıyor.Taşın en tepesinde, klasik Osmanlı mezar taşlarında görmeye alıştığımız "Hüvel Baki" (Baki olan Allah'tır) ifadesi yerine, öz Türkçe ile "TANRIM BAKİDİR" (Okuyucu notu: Metinde 'balidir' olarak okunsa da literatürde karşılığı 'Bakidir'dir) ifadesi kazınmış.Bu taş, 1928 Harf İnkılabı sonrasında, dilde sadeleşme ve Türkçeleşme akımının mezar taşlarına nasıl yansıdığının Samsun'daki en nadide kanıtlarından biri.Samsun'un "Tapu Senetleri" Okunuyor
Tarihçiler ve araştırmacılar, Seyyid Kutbiddin Mezarlığı'ndaki bu çeşitliliğin önemine dikkat çekiyor: "Burada sadece Osmanlıca taşlar yok. Orta Asya Türk geleneğini yansıtan damgalı taşlar, Selçuklu tarzı geometrik bezemeler ve şimdi de Cumhuriyet'in ilk yıllarına ait Latin harfli, Ay-Yıldızlı taşlar çıkıyor. Bu alan, Samsun'daki Türk-İslam varlığının kesintisiz devam ettiğini gösteren bir açık hava müzesidir."Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin yürüttüğü proje kapsamında, bu ve benzeri nitelikteki taşların özel korumaya alınması, temizlenerek okunur hale getirilmesi ve yanlarına açıklayıcı (Türkçe meal) levhalar konulması hedefleniyor. Ay-yıldızlı taşın, restorasyon tamamlandığında ziyaretçilerin en çok ilgi göstereceği eserlerden biri olması bekleniyor.