Türkiye genelinde gerçekleştirilen son finansal araştırmalar, hanehalkı ekonomisinin ciddi bir borç sarmalına girdiğini gösteriyor. OWL Intelligence tarafından yapılan "Finansal İyilik Hali Monitörü (FWBM) 2025 Son Çeyrek Araştırması", toplumun %80’inin borç riski altında olduğunu kanıtladı.Borçlu haneler içinde vadesi geçmiş borcu olanların oranının %49 bandına dayanması, nakit akışındaki sıkışıklığın boyutlarını gözler önüne seriyor. Vatandaş artık sadece resmi kanallardan değil, "eş-dost" olarak tabir edilen kayıt dışı kanallardan da borç bularak ay sonunu getirmeye çalışıyor.
Kredi Kartında Asgari Ödeme Çıkmazı
Araştırma verileri, kredi kartı kullanıcılarının büyük bir kısmının borcun tamamını ödemek yerine günü kurtarmaya çalıştığını gösteriyor.Türkiye genelinde vatandaşların %34.5'i kredi kartı, %23.3'ü ise bireysel kredi borçlusu durumunda. Kredi kartı borcunu yalnızca asgari tutarla ödeyenlerin oranı %38.4 olurken, borcunu hiç ödeyemeyenlerin payı %6.6 olarak belirlendi. Toplumun yalnızca %23.2'si kredi kartı borcunu zorlanmadan ödeyebiliyor.Bu tablo, borç yönetiminin büyük ölçüde nakit akışı sıkışıklığı üzerinden sürdüğünü ve finansal sürdürülebilirliğin zayıfladığını işaret ediyor.Bakkala Ve Esnafa "Gizli" Borçlanma Artıyor
Resmi bankacılık verilerine yansımayan borçlanma türleri, borçlulukta "gizli bir risk" oluşturuyor. Ay sonunu getirebilmek için insanların başvurduğu yöntemler oldukça dikkat çekici:Arkadaş ve Aile: Vatandaşların %12.4'ü tanıdıklarından borç alıyor.Esnaf ve Bakkal: %7.1'lik kesim mahalle esnafına ve bakkala borçlanarak mutfak masraflarını döndürüyor.Harcama Kısıntısı: Toplumun %40.4'ü borç ödemeleri nedeniyle temel ihtiyaç harcamalarını kısmak zorunda kalıyor.Hangi hane tipleri daha fazla borçlu? Araştırmaya göre hane mevcudu arttıkça borç oranı yükseliyor. Beş ve üzeri kişinin yaşadığı hanelerde borçluluk oranı %62.2'ye ulaşırken, tek kişilik hanelerde bu oran %47.7 seviyesinde.Gelecek beklentisi ne yönde? Vatandaşların %26.1'i önümüzdeki bir ay içinde "yeni borç alma" olasılığını yüksek görüyor, bu da borç sarmalının devam edeceğine işaret ediyor.Ekonomik Gelecek İpotek Altında Mı?
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan uzmanlar ve siyasi temsilciler, borçlanmanın yatırıma değil tüketime gittiği konusunda uyarıyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, merkezi yönetim borç stokunun 2025 sonunda rekor seviyeye ulaştığını belirterek, "Bu borçlanma istihdama dönüşmüyor. Gelecek nesiller döviz borcuna ipotek ediliyor" dedi.Borç sarmalının temel nedeni olarak üretim yerine borçla canlı tutulmaya çalışılan ekonomi modeli gösterilirken, vatandaşın temel ihtiyaçlarından kısarak borç ödemesi sosyal riskleri de beraberinde getiriyor.Önceden: Borçlanma büyük oranda banka kredileri üzerinden takip ediliyordu.Şimdi: "Eş-dost ve bakkal" borçlanması gibi kayıt dışı borçlar finansal riskin ana merkezine yerleşti.