Türkiye'nin en büyük sulak alan ekosistemlerinden biri olan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, UNESCO Dünya Mirası yolculuğunda bilimsel verilerle güçleniyor. "Sulak Alanlar ve Geleneksel Bilgi" temasıyla düzenlenen etkinlikte, deltanın sadece bir görsel şölen değil, 27 nadir tür için dünyadaki son sığınaklardan biri olduğu vurgulandı. 10 yılda 81 bin kuşun halkalanarak kayıt altına alındığı devasa ekosistemde, artık Turnalar da yerleşik hayata geçerek "Samsunlu" oldu.Etkinliğe amsun Vali Yardımcısı Mehmet Fikret Çavuş, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdür Yardımcısı Ergün Terzioğlu, Doğa Koruma ve Milli Parklar 11. Bölge Müdürü Resul Doğan, 19 Mayıs Kaymakamı Haluk Şimşek, Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, Samsun İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz ve ve çok sayıda akademisyen katıldı.
UNESCO Yolunda 10 Yıllık Bilimsel Takip: 81 Bin Kuş Halkalandı
Kızılırmak Deltası, 1998 yılından bu yana Türkiye'nin 5. Ramsar alanı olarak uluslararası koruma kalkanı altında bulunuyor. 23 bin hektarlık bu devasa laboratuvarda son 10 yılda yürütülen çalışmalar, bölgenin biyoçeşitlilik karnesini netleştirdi. DKMP Genel Müdür Yardımcısı Ergül Terzioğlu, 2015-2024 yılları arasında tam 81 bin kuşun halkalandığını belirterek, bu verilerin küresel göç yollarının haritalanmasında kilit rol oynadığını açıkladı.Samsun Kızılırmak Deltası'nda 2 Şubat Dünya Sulak Alanlar Günü kapsamında paylaşılan verilere göre; alanda 368 kuş türü yaşıyor ve bunlardan 27'si küresel ölçekte nesli tehlike altında. 2015-2024 yılları arasında 81 bin kuş halkalanırken, 2025-2034 yıllarını kapsayan yeni yönetim planı çerçevesinde 32 farklı koruma ve iyileştirme faaliyeti hayata geçirilecek.27 Tür İçin Kritik Nöbet: Turnalar ve Dikkuyruklar Korumada
Deltanın en özel misafirleri arasında yer alan ve dünyada nesli tükenme tehdidiyle karşı karşıya olan 27 kuş türü için özel koruma protokolleri uygulanıyor. DKMP 11. Bölge Müdürü Resul Doğan, özellikle Dikkuyrukların ve Turnaların delta için sembolik öneme sahip olduğunu belirtti. Eskiden sadece göç sırasında uğrayan Turnalar, bölgedeki ekosistem iyileştirmeleri sayesinde artık deltada üremeye ve kalıcı olmaya başladı.Türkiye’deki 508 kuş türünün %72’sinin bu deltada görülmesi, alanın stratejik önemini kanıtlıyor. Sadece kuşlar değil; 577 bitki, 31 memeli ve 66 balık türü de deltanın 14 farklı ekosisteminde yaşamını sürdürüyor. 2 bin hektarlık Galeriç Subasar Ormanı ise bölgenin karbon tutma kapasitesiyle adeta "Samsun'un akciğeri" görevini üstleniyor.2034 Vizyonu: 32 Yeni Faaliyetle Koruma Kalkanı Genişliyor
Samsun Vali Yardımcısı Mehmet Fikret Çavuş, Ramsar Sözleşmesi'nin bir taahhüt olduğunu hatırlatarak, bu mirası "akıllıca yönetme" sözü verdiklerini ifade etti. Bu kapsamda hazırlanan 2025-2034 Yönetim Planı, deltanın geleceğini garanti altına alacak 32 stratejik faaliyeti içeriyor. Bu faaliyetler arasında kaçak avcılıkla mücadele, ekoturizmin düzenlenmesi, su seviyesinin kontrolü ve habitat restorasyonu gibi hayati adımlar yer alıyor.Halkalama Seremonisi ve Doğaya Dönüş
Etkinliğin en anlamlı anı, akademisyenlerin gözetiminde gerçekleştirilen kuş halkalama işlemi oldu. Protokol üyeleri tarafından ayağına halka takılan kuşlar, bilimsel veriye dönüşmek üzere gökyüzüyle buluşturuldu. Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Necmi Çamaş, deltanın korunması için belediye olarak tüm imkanları seferber ettiklerini ve alanın doğal yapısını bozmadan turizme kazandırma çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.Tarihsel Bağlam: Kızılırmak Deltası'nın Dönüşümü
Kızılırmak Deltası, son 20 yılda Türkiye'nin doğa koruma politikalarının merkezi haline geldi. Geçmişte tarım baskısı ve düzensiz yerleşim tehdidiyle karşı karşıya kalan alan, bugün dünyanın sayılı kuş gözlem merkezlerinden biri konumunda. UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde yer alan delta, kalıcı listeye girmek için gerekli olan "bilimsel veri seti" ve "yönetim planı" kriterlerini bu yeni dönemdeki 32 faaliyetle tamamlamayı hedefliyor. 
